Waarom ik Facebook en Whatsapp verlaten heb 🇬🇧 English
(en waarom jij daarover zou moeten nadenken)
Achtergrond
Ik ben 60 en werk al met computers sinds mijn vijftiende. In 1995, toen het internet in Nederland breed beschikbaar werd, begon ik een kleine internetprovider gericht op de non-profitsector, omdat ik vond dat vaak ondergefinancierde non-profitorganisaties IT-diensten op het hoogste niveau verdienden.
Ik woon sinds 2002 op Curaçao. Hier is Facebook een van de belangrijkste manieren van publieke en private communicatie—anders dan in veel andere landen. Politiek debat, foto’s van pasgeboren baby’s en spullen verkopen op Marketplace zijn heel gewoon. Stoppen met Facebook was geen kleine stap.
Stoppen met Facebook
Ik ben gestopt met Facebook, maar mis nog steeds verbinding en informatie. Minstens één keer per week zie ik iets of maak ik een foto en denk ik: jammer dat ik dit niet op Facebook kan delen zodat anderen het zien. Dat gevoel laat zien hoezeer deze platforms deel van het dagelijks leven zijn geworden—en hoeveel macht ze hebben.
Stoppen met WhatsApp
Meer dan een jaar geleden wilde ik ook stoppen met WhatsApp. Veel van dezelfde redenen spelen een rol.
De belangrijkste zorgen zijn:
- Verbindingsgegevens — wie met wie praat, hoe vaak en wanneer. Deze metadata is niet versleuteld en kan worden verzameld en gebruikt.
- AI in WhatsApp — Meta heeft AI geïntegreerd (zoals zoeken en assistentfuncties). Veel mensen vinden het handig, maar alles wat je in het zoekvenster typt kan naar de cloud worden gestuurd. Die gegevens helpen een gedetailleerd gebruikersprofiel op te bouwen, dat wordt gebruikt voor advertenties op de platformen van Meta en daarbuiten. Dus „jouw” data voedt profilering en reclame.
Jouw data is niet jouw data. Die is versleuteld—wat goed is voor privacy naar buiten—maar het is bijna onmogelijk om ze eruit te halen en voor jezelf te bewaren.
Chats bewaren: waarom dat zo moeilijk is
De berichten zijn versleuteld, en dat is goed voor privacy naar buiten, maar het is bijna onmogelijk om ze eruit te halen en voor jezelf te bewaren. Ik wilde al mijn chats bewaren—al mijn data. Maar zelfs met 45 jaar IT-ervaring is het behoorlijk lastig om je berichten uit WhatsApp in bruikbare vorm te krijgen. Na een jaar uitstel heb ik uiteindelijk besloten duizenden berichten en gesprekken los te laten. Ik heb alleen 5 of 6 chats (vooral familie) bewaard en de rest laten verdwijnen. Dat was een bewuste, en zware, keuze.
Waarom dit voor iedereen telt
Sociale media en messaging-apps gebruiken je gedrag en data om profielen op te bouwen. Die profielen worden gebruikt voor reclame, maar ze kunnen ook door autoritaire of fascistische overheden worden gebruikt om mensen te volgen, te targeten en te beperken en vrijheden af te nemen. Zodra de data bestaat en toegankelijk is voor bedrijven of staten, kan ze worden misbruikt. Ik vraag iedereen om iets van de onderstaande links te lezen, luisteren of kijken—en om meer te zoeken over hoe jouw data wordt gebruikt en hoe ze door machthebbers kan worden misbruikt.Als je te lui of te druk bent om ook maar één van de onderstaande links te volgen, lees dan in ieder geval deze: Data en de democratische rechtsorde (Bert Hubert).
Data en de democratische rechtsorde: waarom ons op de Tweede Wereldoorlog gebaseerde privacybesef vervaagt, hoe massale dataverzameling zowel privacy als veiligheid in gevaar brengt, en waarom toezicht alleen ons—of toekomstige regimes—niet tegen misbruik kan beschermen. Door een voormalig toezichthouder AIVD/MIVD.
Lezen, luisteren, kijken
- Waarom Nederland massaal naar Signal overstapt: privacy voorop, geen metadataverzameling, gefinancierd door donaties. WhatsApp deelt metadata met Meta; Signal niet.
Van WhatsApp naar Signal: waarom Nederland overstapt (Frankwatching) - De Nederlandse overheid hangt te veel aan Amerikaanse tech—en dat is riskant, zeker onder een ondemocratisch Amerikaans bestuur.
De Nederlandse overheid is te afhankelijk van Amerikaanse tech (De Correspondent) - Kijk: hoe big tech en privacy elkaar raken, en waarom dat voor iedereen telt.
Video: privacy en big tech (YouTube) (Engels) - Verkiezingsdebat over wie de technologie in handen heeft: democratie, macht en de rol van tech in de samenleving.
Verkiezingsdebat Grip op Tech (Waag) - Signal blijft een topper voor versleuteld berichten: gratis, open source, non-profit, met sterke end-to-endversleuteling en bescherming van metadata—en waarom geen enkele berichtenapp perfect veilig is.
Waarom Signal nog steeds onze favoriete veilige berichtenapp is (Wirecutter / NYT) (Engels) - Beveiligingsproblemen bij WhatsApp en hoe telefoonnummers worden blootgelegd of misbruikt.
WhatsApp-beveiliging en telefoonnummers (The Independent) (Engels) - Internationale rechtszaak beschuldigt Meta van het omzeilen van WhatsApps end-to-endversleuteling via interne systemen die naar verluidt opslag en analyse van gebruikersberichten mogelijk maken; Meta ontkent de aantijgingen.
WhatsApp-rechtszaak 2026: Meta’s omzeiling van versleuteling blootgelegd (Doolly) (Engels) - Cory Doctorows term voor hoe platformen aftakelen: ze sluiten gebruikers op, exploiteren hen en zakelijke klanten voor maximale winst—en wat wij daarbij verliezen.
De „enshittification” van het internet (NPO) - Onderzoek: de meeste mensen willen stoppen met sociale media maar blijven uit angst verbinding en inhoud te verliezen.
Bijna 78% wil sociale media verlaten maar blijft uit angst vrienden en posts te verliezen (Kaspersky) (Engels) - Een groeiend, grotendeels ongereguleerd gebruik van sociale media door federale instanties wekt serieuze zorgen over burgerrechten en burgerlijke vrijheden—vooral voor minderheden en demonstranten.
Surveillance van sociale media door de Amerikaanse overheid (Brennan Center) (Engels) - Hoe overheden digitale middelen gebruiken om bevolkingen te volgen, informatie te manipuleren en dissidentie te voorkomen of te bestraffen—en hoe die infrastructuur op data is gebouwd.
Digitaal autoritarisme: de architectuur van onderdrukking (Yale Macmillan) (Engels)